COP en SCOP warmtepomp: wat het betekent en waarom het telt
In het kort
De COP en SCOP zijn de belangrijkste prestatiecijfers van een warmtepomp. De COP (Coefficient of Performance) geeft het momentane rendement aan bij één vaste temperatuur. De SCOP (Seasonal COP) geeft het gemiddelde jaarrendement weer over alle seizoenen. Een SCOP van 4,0…
De COP en SCOP zijn de belangrijkste prestatiecijfers van een warmtepomp. De COP (Coefficient of Performance) geeft het momentane rendement aan bij één vaste temperatuur. De SCOP (Seasonal COP) geeft het gemiddelde jaarrendement weer over alle seizoenen. Een SCOP van 4,0 betekent dat de warmtepomp voor elke kWh stroom 4 kWh warmte levert. Hoe hoger de SCOP, hoe lager uw energierekening. Voor de ISDE-subsidie geldt een minimale SCOP-eis. In dit artikel legt u uit wat deze waardes exact betekenen en hoe u ze gebruikt bij uw keuze.
Wat is de COP van een warmtepomp?
De COP (Coefficient of Performance) is een momentopname van het rendement van een warmtepomp. Het getal geeft aan hoeveel kWh warmte de warmtepomp levert per kWh elektriciteit die hij verbruikt.
COP = geleverde warmte (kWh) / verbruikte elektriciteit (kWh)
Voorbeeld
Een warmtepomp met een COP van 4,0 levert 4 kWh warmte terwijl hij slechts 1 kWh stroom verbruikt. De overige 3 kWh komt uit de omgevingswarmte (lucht of bodem). Dat is effectief een rendement van 400%.
COP hangt af van de omstandigheden
De COP is géén vast getal. Het varieert met:
- Buitentemperatuur: hoe kouder het buiten is, hoe lager de COP
- Watertemperatuur: hoe hoger de gewenste verwarmingstemperatuur, hoe lager de COP
- Bedrijfstoestand: continu draaien geeft een betere COP dan kort-cyclisch aan/uit
| Buitentemperatuur | COP bij 35°C water | COP bij 55°C water |
|---|---|---|
| +10°C | 5,0 – 6,0 | 3,0 – 3,5 |
| +2°C | 3,5 – 4,5 | 2,5 – 3,0 |
| -7°C | 2,5 – 3,5 | 2,0 – 2,5 |
| -15°C | 2,0 – 2,8 | 1,5 – 2,0 |
Deze tabel laat zien waarom vloerverwarming (35°C) aanzienlijk efficiënter is dan radiatoren op hoge temperatuur (55°C).
Wat is de SCOP en waarom is die belangrijker?
De SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) is het gemiddelde rendement van de warmtepomp over een heel verwarmingsseizoen. De SCOP houdt rekening met wisselende buitentemperaturen, ontdooicycli en standby-verbruik.
SCOP = totale warmtelevering per seizoen / totaal stroomverbruik per seizoen
Waarom is SCOP belangrijker dan COP?
- De COP is een momentopname bij één specifieke temperatuur — niet representatief voor de werkelijkheid
- De SCOP geeft het werkelijke jaarverbruik weer, inclusief koude dagen en ontdooien
- De SCOP wordt gebruikt voor het energielabel van de warmtepomp
- De ISDE-subsidie stelt eisen aan de minimale SCOP, niet aan de COP
SCOP-classificatie (EU-energielabel)
| SCOP | Energielabel | Beoordeling |
|---|---|---|
| ≥ 5,1 | A+++ | Uitstekend |
| 4,6 – 5,1 | A++ | Zeer goed |
| 4,0 – 4,6 | A+ | Goed |
| 3,4 – 4,0 | A | Voldoende |
| < 3,4 | B of lager | Onvoldoende voor ISDE |
Advies: kies een warmtepomp met minimaal SCOP 4,0 (energielabel A+ of hoger). Dit levert de beste balans tussen investering en jaarlijks stroomverbruik.
SCOP en uw energierekening: concreet rekenvoorbeeld
Het verschil tussen een warmtepomp met SCOP 3,5 en SCOP 4,5 lijkt klein, maar tikt aanzienlijk door op uw energierekening.
Rekenvoorbeeld bij 15.000 kWh warmtebehoefte per jaar
| SCOP | Stroomverbruik | Kosten (€0,40/kWh) | Verschil t.o.v. SCOP 3,5 |
|---|---|---|---|
| 3,5 | 4.286 kWh | €1.714 | — |
| 4,0 | 3.750 kWh | €1.500 | €214/jaar besparing |
| 4,5 | 3.333 kWh | €1.333 | €381/jaar besparing |
| 5,0 | 3.000 kWh | €1.200 | €514/jaar besparing |
Over 15 jaar levensduur levert het verschil tussen SCOP 3,5 en SCOP 4,5 een besparing op van €5.715. Dat kan de meerprijs van een efficiëntere warmtepomp ruimschoots rechtvaardigen.
Hoe maximaliseert u de SCOP in de praktijk?
De SCOP op het productlabel is gemeten onder laboratoriumomstandigheden. In de praktijk kunt u de werkelijke SCOP beïnvloeden:
- Isoleer uw woning goed: minder warmtevraag betekent dat de warmtepomp minder hard hoeft te werken en op lagere temperatuur kan draaien
- Kies voor lage-temperatuurverwarming: vloerverwarming (35°C) geeft een 30-40% hogere COP dan radiatoren op 55°C
- Correct dimensioneren: een te grote warmtepomp draait kort-cyclisch (veel aan/uit), wat de SCOP verlaagt. Een warmteverliesberekening is essentieel.
- Weerafhankelijke regeling: moderne warmtepompen passen de watertemperatuur automatisch aan op basis van de buitentemperatuur. Zorg dat deze functie correct is ingesteld.
- Regulier onderhoud: een schone verdamper en correct koudemiddelniveau houden de COP op peil
- Buffervat correct instellen: te hoge buffertemperatuur verlaagt de SCOP. Stel het buffervat in op de minimaal benodigde temperatuur.
Met deze maatregelen kunt u de werkelijke SCOP 5-15% hoger krijgen dan de laboratoriumwaarde, of voorkomen dat deze lager uitvalt.
Veelgestelde vragen
Bereken uw project gratis
Professionele simulatie in 2 min: besparing, premies en terugverdientijd.
Gegevens geverifieerd in maart 2026
Klaar om te beginnen?
Vergelijk gratis offertes van geverifieerde vakmensen.
Gratis offerte aanvragen