Lucht-water vs. bodemwarmtepomp: welke kiest u in Nederland?

De twee populairste warmtepompen in Nederland

In Nederland worden twee types warmtepompen het meest geïnstalleerd: de lucht-waterwarmtepomp en de bodemwarmtepomp (ook wel grond-waterwarmtepomp genoemd). Beide halen warmte uit de omgeving om uw woning te verwarmen, maar ze doen dit op een fundamenteel andere manier. Welke past het best bij uw situatie?

Hoe werken ze?

Lucht-waterwarmtepomp

Haalt warmte uit de buitenlucht via een buitenunit (vergelijkbaar met een airconditioning). Zelfs bij temperaturen tot -20°C bevat lucht nog bruikbare warmte. De gewonnen warmte wordt via water naar uw verwarmingssysteem geleid.

Bodemwarmtepomp

Haalt warmte uit de bodem via ondergrondse lussen (horizontaal op 1-1,5 meter diepte) of een verticale boring (80-150 meter diep). De bodemtemperatuur is in Nederland het hele jaar stabiel rond de 10-12°C, waardoor een bodemwarmtepomp constant efficiënt werkt.

Prijsvergelijking

• Lucht-waterwarmtepomp: € 8.000 tot € 15.000 (inclusief installatie)
• Bodemwarmtepomp horizontaal: € 15.000 tot € 22.000 (inclusief grondwerk)
• Bodemwarmtepomp verticaal: € 20.000 tot € 30.000 (inclusief boring)

Het prijsverschil zit vooral in het grondwerk. Een horizontaal bronnet vereist een grote tuin (minimaal 100-200 m²), terwijl een verticale boring weinig ruimte nodig heeft maar duurder is.

Rendement en efficiëntie

• Lucht-waterwarmtepomp SCOP: 3,5 tot 4,5
• Bodemwarmtepomp SCOP: 4,5 tot 5,5

De bodemwarmtepomp wint op rendement, omdat de bodemtemperatuur het hele jaar stabiel is. De lucht-waterwarmtepomp verliest efficiëntie bij koude temperaturen — precies wanneer u de meeste verwarming nodig heeft.

Verschil in energiekosten

Bij een jaarlijkse warmtevraag van 12.000 kWh:

• Lucht-water (SCOP 4,0): 3.000 kWh elektriciteit × € 0,40 = € 1.200/jaar
• Bodem (SCOP 5,0): 2.400 kWh elektriciteit × € 0,40 = € 960/jaar
• Verschil: circa € 240 per jaar

Over 20 jaar (levensduur bodemwarmtepomp) is dat € 4.800 verschil in energiekosten.

ISDE-subsidie 2026

Beide warmtepompen komen in aanmerking voor de ISDE-subsidie:

• Lucht-waterwarmtepomp: € 1.800 tot € 3.900 (afhankelijk van vermogen en SCOP)
• Bodemwarmtepomp: € 3.200 tot € 5.400 (hogere subsidie vanwege hoger rendement)

De hogere subsidie voor bodemwarmtepompen compenseert een deel van het prijsverschil.

Voor- en nadelen naast elkaar

Lucht-waterwarmtepomp

Voordelen:

• Lagere aanschafprijs
• Eenvoudige installatie (geen grondwerk)
• Geschikt voor elke woning (ook zonder tuin)
• Snel geïnstalleerd (1-3 dagen)

Nadelen:

• Lager rendement bij kou
• Buitenunit produceert geluid (40-55 dB)
• Hogere energiekosten over de levensduur
• Kortere levensduur (15 jaar gemiddeld)

Bodemwarmtepomp

Voordelen:

• Hoogste rendement (SCOP 4,5-5,5)
• Constant efficiënt, ongeacht buitentemperatuur
• Geen buitenunit, dus geen geluidsoverlast
• Langere levensduur (20-25 jaar)
• Kan ook passief koelen in de zomer

Nadelen:

• Hoge aanschafprijs
• Grondwerk nodig (horizontaal: grote tuin, verticaal: boring)
• Langere installatietijd (1-2 weken)
• Vergunning nodig voor verticale boring
• Niet overal mogelijk (bodemgesteldheid)

Welke kiest u?

Kies een lucht-waterwarmtepomp als:

• U een beperkt budget heeft
• U geen (grote) tuin heeft
• U snel wilt overschakelen
• Uw woning goed geïsoleerd is (energielabel B of beter)

Kies een bodemwarmtepomp als:

• U een grote tuin heeft (voor horizontale lussen) of een boring mogelijk is
• U maximale besparing op lange termijn wilt
• Geluidsoverlast voor buren een issue is
• U ook passief wilt koelen in de zomer
• U langetermijnvisie heeft (20+ jaar in de woning blijven)

Hybride warmtepomp als tussenoplossing

Twijfelt u? Een hybride warmtepomp combineert een lucht-waterwarmtepomp met uw bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt tot circa 0°C buitentemperatuur, daarna schakelt de gasketel bij. Kosten: € 4.000 tot € 7.000, ISDE-subsidie: € 1.500 tot € 2.800.

Conclusie

Beide warmtepompen zijn uitstekende keuzes om van het gas af te gaan. De lucht-waterwarmtepomp is toegankelijker qua prijs en installatie, terwijl de bodemwarmtepomp het beste rendement biedt op lange termijn. Laat altijd een warmteverliesberekening maken door een erkend installateur om de juiste keuze voor uw specifieke situatie te bepalen.